در دو دهۀ اول قرن بیستویکم شاهد افزایش انفجارگونۀ رسانههای دیجیتال بودهایم و اکنون انواع اطلاعات از طریق اینترنت و شبکههای اجتماعی در دسترس است، اما آنچه کتابهای علمیعمومی را همچنان جزئی ضروری از فرهنگ بشری میکند، ارائۀ دیدگاه وحدتبخش، آیندهنگر و تأکید آنها بر تفکر عمیق و بصیرت علمی و نیز استفاده از روش علمی است که در دنیای رسانهای اطلاعاتمحور یا وجود ندارد یا کمرنگ و ناچیز است.
انتشارات فاطمی با راهاندازی کتابهای فانوس علاوه بر گسترش کتابهای این حوزه از نظر تعداد و زمانبندی منظم برای انتشار آنها، به تنوع بخشیدن کتابها در حوزههای مختلف علوم، از جمله علوم پایه، ریاضی و علوم کامپیوتر، نجوم و کیهانشناسی، آیندهپژوهی و مرزهای دانش، علوم کاربردی و فناوری، تاریخ و فلسفۀ علم، رویدادهای علمی و زندگینامههای دانشمندان نیز توجهی ویژه دارد.
۱۰۱ باید در مسیر هنرمند شدن
قیمت اصلی: ۴۰,۰۰۰ تومان بود.۳۶,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۳۶,۰۰۰ تومان.“۱۰۱باید در مسیر هنرمند شدن” مجموعه ای سنجیده از گفتارهای قصار است. متن این کتاب، مختصر، پرمغز و کارساز است و مخاطب را گام به گام برای ورود به دنیای هنرهای بصری مهیا می سازد. زبان رسم دنیای هنر، زبان تصویر است. مدرسان هنر می کوشند از طریق آموزش سواد بصری، هنرآموزان را در دستیابی به این ابزار یاری کنند. “۱۰۱باید در مسیر هنرمند شدن” نه تنها اصول اولیۀ زبان رسمی دنیای هنرهای بصری را می آموزد، بلکه روش هایی عملی برای شکل دهی به ایده های هنری ارائه می دهد.
آينده چگونه خواهد بود
قیمت اصلی: ۴۹۰,۰۰۰ تومان بود.۴۴۱,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۴۴۱,۰۰۰ تومان.چگونه می توانیم در دهه دوم قرن بیست و یکم، کتابی درباره پیشرفت های علمی پیش رو، چه آن ها که قریب الوقوع هستند و پنج یا ده سال با ما فاصله دارند، و چه آن ها که در آینده دور، پس از حیات ما، محقق می شوند، تالیف کنیم؟
این کتاب دربارۀ واقعیتهای علمی است که در آیندۀ نهچندان دور محقق میشوند و داستان علمی-تخیلی نیست. جستارهای را متخصصان رشته های مختلف نوشته اند و به آخرین دستاوردهای رشته خود اشاره کرده اند.
از موضوعات جستارها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
جمعیتشناسی، حفاظت از محیط زیست، تغییر اقلیم، آیندۀ پزشکی، ژنومشناسی و مهندسی ژنتیک، زیستشناسی مصنوعی، گذار از انسانباوری، فضای ابری و اینترنت اشیاء، امنیت سایبری، هوش مصنوعی و روباتیک
اسرار زمان
قیمت اصلی: ۲۷۰,۰۰۰ تومان بود.۲۴۳,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۲۴۳,۰۰۰ تومان.چرا گذشته را به یاد میآوریم نه آینده را؟ منظور از «جریان زمان» چیست؟ آیا ما در زمان وجود داریم، یا زمان در ما؟ منظور از اصطلاح ” زمان می گذرد” چیست؟ چه عاملی زمان را به سرشت ما انسان ها و به ذهنیت ما پیوند می دهد؟
کارلو رولی، فیزیکدان نظری ایتالیایی، در کتاب «اسرار زمان» ما را به تعمق دربارۀ این پرسشها و چیزهای دیگر فرامیخواند. او در نظریۀ جدید و هیجانانگیز خود به این نکته اشاره میکند که تصور زمان نتیجۀ نادانی و ناآگاهی ما است و چیزی به نام زمان، آنگونه که میشناسیم، وجود ندارد. شاید زمان توهمی بیش نباشد
به زبان اينشتين
قیمت اصلی: ۲۹۰,۰۰۰ تومان بود.۲۶۱,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۲۶۱,۰۰۰ تومان.مطابقِ باوری عامیانه و البته نادرست، فقط عدهی معدودی میتوانند نظریهی نسبیت اینشتین را بفهمند. چنین نگرشِ نادرستی، سبب شده غالبِ افراد، اینشتین را نابغهای همه-چیز-دان با ویژگیهای فوقِ انسانی بدانند که فهم نظریهی نسبیتِ او، فقط از عهدهی نوابغ و تیزهوشان برمیآید و بقیه، باید به تماشا از پشت ویترین بسنده کنند.
واقعیت این است که اگرچه درکِ تمامِ جزئیات و پیچیدگیهای نسبیت (به ویژه نسبیت عام)، مستلزمِ تسلط به ابزار ریاضی و دانش آکادمیک است، اما هر کسی که علاقه، پشتکار و البته حوصله و انگیزهی فکر کردن را داشته باشد، میتواند به درکِ مطلوبی از این نظریه برسد و از آن لذت ببرد.
رهیافتِ مولفِ کتابِ “به زبانِ اینشتین” در تشریحِ نسبیت، رهیافتی تاریخی و مفهومیست و همین موضوع سبب شده بر خلاف بسیاری از کتابهای درسی، خشک و ملالآور نباشد. از همه مهمتر، وقتی با فراز و نشیبهای مسیر علم آشنا میشویم، میفهمیم دانشمندان هم مثل خیلی کسانِ دیگر، مرتکب اشتباه میشوند و نیازمند نقد و اصلاح و بازاندیشی اند. بنابراین، تصویر فرا-انسانی و دستنیافتنی مرسومی که از علم و دانشمندان وجود دارد، تعدیل و اصلاح میشود.
امیدوارم از مطالعهی این کتاب و تفرج در دنیای شگفتیآفرین نسبیت، لذت ببرید.
(در ضمن، حینِ مطالعهی این کتاب، مداد و کاغذ را فراموش نکنید!)
تاریخ و سیر تکاملی مفاهیم فیزیک
قیمت اصلی: ۳۹۰,۰۰۰ تومان بود.۳۵۱,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۳۵۱,۰۰۰ تومان.این کتاب، تاریخ سیر تکاملی مفاهیم فیزیک را از آغاز، یعنی دوران یونان باستان، تا به امروز به زبانی بسیار شیوا و ساده در دو بخش توصیف می کند: بخش اول از یونان باستان تا رنسانس، و بخش دوم از رنسانس تا عصر حاضر. ابتدا فیزیک کلاسیک و پس از آن نظریۀ نسبیت، مکانیک کوانتوم و نظریۀ آشوب را ارئه می شود که در قزن بیستم توسعه یافته اند و فیزیک جدید را می سازند.
تفکر طراحی – خلاقیت و نوآوری برای همه
قیمت اصلی: ۲۹۰,۰۰۰ تومان بود.۲۶۱,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۲۶۱,۰۰۰ تومان.“تفکرِ طراحی” روشی سازمان یافته برای شناخت مسائل در زمینه های مختلف و تلاش برای پیدا کردن راه حلی خلاقانه برای آن هاست. شایان ذکر است که تفکرِ طراحی در کنار علم و فناوری، زمینۀ خلاقیت را به گونه ای گسترده فراهم می سازد؛ از این رو، آشنایی با تفکرِ طراحی برای نوجوانان و جوانان امری بسیار ضروری است. آن ها می توانند با حل مسئله در جهت برآورده کردن نیازها، خلاقیت و مهارت های خود را توسعه دهند، و همچنین با این نکته آشنا شوند که نوآوری برای رفع یک نیاز، می تواند به توسعۀ کسب و کار و کارآفرینی منجر شود.
حیوانات مسلح
قیمت اصلی: ۴۰۰,۰۰۰ تومان بود.۳۶۰,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۳۶۰,۰۰۰ تومان.پروفسور داگلاس.جی املن، زیستشناس تکاملی است که در خصوص رشد و تکامل عجیبترین سلاحهای حیوانات و چگونگی شکلگیریشان تحقیقات فراوانی انجام دادهاست. او در این کتاب با بیان جذابی به شرح آزمایشها و تجربیاتش پرداخته و در سفری مهیج، ما را با خود از تنههای درختان فروافتاده در جنگلهای استوایی، تونلهای زیرزمینی ساحل دریاها و صخرههای پرشیب دامنهی کوهها تا دل قلعهها و کاخهای قرون وسطی و ناوهای نظامی در آسمان و زمین میبرد.
گاه در حیوانات، ابزارهای مبارزه و دفاع چنان خارقالعادهای به وجود میآیند که به هیچ روی نمیتوان از کارشان به سادگی عبور کرد. داستان به وجود آمدن این ساختارها بسیار جذاب و شگفتانگیز است و در این کتاب برای اولین بار مورد بررسی و کالبدشکافی قرار گرفتهاست.
نکتهی جالبتر این که نویسنده به طور موازی، این روند را در انسان مقایسه کرده و به درهمتنیدگی میان این دو فرآیند پرداخته است. شاید برای بسیاری افراد قابل تصور نباشد که سلاحهای انسانی با ظاهر رعبآورشان با استفاده از چه قواعد ظریفی به شکل کنونی درآمدهاند و یا در آینده احتمالا به چه شکلی درخواهند آمد.
نویسنده به بررسی شرایط و محیط شکلگیری پیچیدهترین سلاحهای حیوانات و انسانها پرداخته و در کمال شگفتی هر دو را مشابه یافتهاست. وی در این کتاب با مهارت و به زیبایی به بیان این فرآیندها و اسرار شگفت انگیزشان پرداخته که هر خواننده را به فکر فرو میبرد.
پرفسور املن، در داستانی شخصی، روایتی تاریخی و بیانی دقیق، تکامل شگفتانگیزترین و عظیمترین سلاحهای حیواناتی را ترسیم کرده که حتی وجودشان هم حیرتآور است.
ده درس براي دنیای پسا کرونا
قیمت اصلی: ۱۰۵,۰۰۰ تومان بود.۹۴,۵۰۰ تومانقیمت فعلی: ۹۴,۵۰۰ تومان.این کتاب در مورد همه گیری نیست، بلکه در مورد دنیایی است که با وجود این ویروس در حال شکل گیری است و مهم تر از آن، واکنش ما در برابر آن همانند هر شوک بزرگی می تواند عوارض جانبی داشته باشد؛ بسته به شرایط جهان در آن زمان خاص و اینکه واکنش بشر با ترس یا انکار یا سازگاری توأم می شود.
این کتاب در مورد «دنیای پساکرونا» است، نه از آن رو که ویروس پشت سر ما است، بلکه از آن رو که ما از آستانۀ سرنوشت سازی عبور کرده ایم. کسی که تا این لحظه زنده مانده، از جنبه های مرگبار این همه گیری نجات یافته است. حتی اگر این بیماری ریشه کن هم بشود، به یقین همه گیری های دیگری در آیندۀ ما ظاهر خواهند شد.
با این معلومات و تجربه، اکنون ما در عصر جدیدی زندگی می کنیم: .عصر پسا همه گیری
رام كردن روباه سركش
قیمت اصلی: ۱۵۰,۰۰۰ تومان بود.۱۳۵,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۱۳۵,۰۰۰ تومان.«ملغمهای از روایت علمی، قصه پریان روسی، و داستان هیجانانگیز جاسوسی … اثری درخشان.»
نقد کتاب نیویورک تایمز
«حدود ۶۰ سال پیش، دو پژوهشگر روس، تِرات و دیمیتری بِلایِف، تصمیم گرفتند با اهلیکردن روباههای وحشی جزئیات گذار از جانوری وحشی به حیوانی دستآموز را دریابند. آنان آزمایش خود را در مزرعهای در سیبری آغاز کردند و طی دههها رامترین روباهها را در هر نسل با هم آمیختند. در این کتاب، دوگَتکین، زیستشناس و نویسندۀ موضوعات علمی و ترات این آزمایش سترگ را روایت میکنند. نتیجۀ آزمایش: انبوهی از روباههای اهلی و فهم شالودۀ ژنتیکی اهلی شدن آنها»
ساینتیفیک امریکن
***
لی اَلِن دوگَتکین زیستشناس تکاملی و تاریخدان علم در دانشکدۀ زیستشناسی دانشگاه لوئیزویل (ایالات متحده) است. لیودمیلا تِرات استاد ژنتیک تکاملی در مؤسسه سیتولوژی و ژنتیک (نووسیبرسک، سیبری) است؛ او از سال ۱۹۵۹ به عنوان پژوهشگر ارشد در آزمایش اهلیسازی روباههای نقرهای فعالیت میکند.
رخنه در رمز داروین
قیمت اصلی: ۴۵۰,۰۰۰ تومان بود.۴۰۵,۰۰۰ تومانقیمت فعلی: ۴۰۵,۰۰۰ تومان.داروین معتقد بود که گونههای جانداران در گذر زمان ثابت نمیمانند، بلکه تغییر میکنند و این تغییر از طریق انتخاب طبیعی روی میدهد؛ یعنی نیروهای طبیعی موجوداتی را که بیشتر به محیط سازگارند، انتخاب میکنند و موجب ماندگاری بیشتر افراد و گونههای سازگار میشوند.
اما وقتی که در سالهای آغازین هزارهی سوم پروژهٔ ژنوم آدمی به نتیجه رسید، آشکار شد DNA کتاب زندگی ماست و با حروف A، T، C و G نوشته شده است. در پی آن، پیشرفتهای فنون ویرایش ژنها آدمی را به جایی رساند که توانست در این کتاب دست ببرد و حروف را به دلخواه تغییر دهد، آن را هککردن کند، به این ترتیب، کنترل تکامل خویش را از نیروهای طبیعی بدزدد، در اختیار گیرد و جهانی پر از بیم و امید در برابر آیندهنگران قرار دهد.
این کتاب به زبانی ساده و غیرتخصصی نوشته شده و سرشار از اطلاعات مفید برای همهٔ دغدغهمندانی است که چشم به آیندهٔ انسان دارند و میخواهند از خطرهای بزرگ و بالقوهٔ زیستفناوری جلوگیری کنند. کتاب، خواننده را با خود به آینده میبرد و با جزئیاتی بسیار هیجانانگیز نشان میدهد که توانایی گونهٔ انسان در تغییر و بهسازی آرایش ژنتیکی فرزندان بهگونهای نگرانکننده رو به افزایش است. خواندن این کتاب برای همهٔ کسانی در پی پیشرفتهای زیستفناوری هستند، لازم است.
رهیافتی به تاریخ ریاضیات در ایران معاصر
قیمت اصلی: ۱۴۵,۰۰۰ تومان بود.۱۳۰,۵۰۰ تومانقیمت فعلی: ۱۳۰,۵۰۰ تومان.ناظر به سه اصل نظریهپردازی، منبعشناسی و روششناسی، کتاب حاضر نگاهی دارد به تکوین دانش ریاضی در ایران در دورۀ معاصر، (از نیمۀ حکومت قاجار) با تأکید بر هنگام تأسیس دارالفنون (تا برپایی مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات (پژوهشگاه دانشهای بنیادی فعلی) در تهران. در کتاب حاضر در چهارده فصل، گوشههای مختلفی از تاریخ ریاضیات در ایران معاصر شامل تأسیس دارالفنون و دانش ریاضی در آن؛ تأسیس دانشگاه تهران و گروه ریاضی آن؛ چگونگی پیدایش انجمن ریاضی ایران و مانند آن مورد بحث قرار گرفته است.