شنبه ۱۳۹۷/۵/۲۷
Skip Navigation Linksانتشارات فاطمی > آرشیو اخبار > متن خبر

چطور سبک آثار ادبی را بفهمیم؟ ؛ معرفی کتاب سبک‌شناسی کاربردی

با نگاهی دقیق و موشکافانه به ادبیات ایران زمین، متوجه می‌شویم که هر شاعر و یا نویسنده برای بیان آنچه که در ذهن خود داشته، از روشی خاص استفاده کرده که با شاعر و یا نویسنده دیگر فرق دارد. به اصطلاح ادبی به آن «سبک» یک شاعر و یا نویسنده گفته می‌شود.

استاد شفیعی کدکنی درباره سبک‌شناسی می‌گوید:

هيچ سبكی را جز از طريق مقايسه نُرم و درجه انحراف آن از نُرم نمی‌توان تشخيص داد و در يك كلام: سبك يعنی انحراف از نُرم؛ و در مطالعه نرم، انحراف از آن، بودن يا نبودن يك عنصر يا چند عنصر، آن‌قدر اهميت ندارد كه «بسامد» آن عنصر يا عناصر

 

 

این کتاب کوششی است برای آموزش مقدمات و عملیات سبک‌شناسی؛ یعنی شیوه‌ای از برخورد با متن که از فهم معنای ظاهری فراتر می‌رود و با جاگذاری متن در سنت ادبی یا فکری مشخص، به بیان ویژگی‌های اصلی آن می‌پردازد. هدف اصلی این کتاب، آموزش و عرضۀ چارچوبی کاربردی و مبتنی بر طراحی آموزشی در سبک‌شناسی است.

مؤلف، ضمن عملیاتی کردن چارچوب‌های متداول سبک‌شناسی (مانند قلمروهای سه‌گانه، الگوی انتخاب و نقش‌گرایی)، به کار بستن مفاهیم و نظریات آن برای تحلیل و بررسی متن را مدنظر قرار داده و مزایا و و محدودیت‌های هر یک را یادآور شده است.

مزیت این کتاب، تمرکز بر عملیات سبک‌شناسی و سنت ادبی شعر فارسی است به گونه‌ای که مخاطب، تصویری سبک‌شناسانه از تاریخ ادبیات فارسی در ذهن داشته باشد و آن را دستمایۀ تحلیل سبکی قرار دهد.

آزاده شریفی، نویسنده کتاب «سبک‌شناسی کاربردی» در ابتدای اثر و پیش از شروع، با این علت که «هر کار که با نام خدا آغاز نشود ابتر است» یک تحمیدیه از فردوسی و یکی از سعدی را آورده است. با همین تحمیدیه و به بیانی ساده و کاربردی، سبک‌شناسی را توضیح می‌دهد:

«چند بیت از آغاز دو منظومۀ مهم ادب فارسی را می‌بینید؛ هر دو در آغاز کتاب و در ستایش خدا. در برابر خدایی واحد با دو بندۀ متفاوت مواجه‌ایم: یکی سعدی زبان‌دان از قرن هفتم که اگرچه خداوند نطق و جان را می‌ستاید، دغدغه‌اش بیشتر آمرزش گناهان و تأکید بر این نکته است ّ که عزت از آن خداست. بسامد بالای کلمات عربی، کلمات غیرساده) مرکب و مشتق (و جابه‌جایی‌های نحوی نشان می‌دهد با مسلمانی نگران سروکار داریم که به مفاهیم منظومۀ فکری اسلام مسلط است و زبان پخته و پرورده‌ای دارد. آن‌سوی ماجرا، فردوسی ایستاده است: مسلمانی با تمام دغدغه‌ها و اندیشه‌های فلسفی‌اش، دربارۀ چگونگی خدا و با این اندیشه که خداوند از حد شناخت انسانی فراتر است. فردوسی بر «خالق بودن» خدا تکیه دارد. شناخت انسان و به تبع آن، ستایش او کار انسان نیست. به همین ترتیب در بیت‌های فردوسی هیچ انسانی حضور ندارد. زبانش ساده‌تر و بی‌پیرایه‌تر از سعدی است و اگرچه چندین واژۀ غیرساده دارد، به نظر نمی‌رسد برای واژه‌سازی تلاشی کرده باشد.به این کار سبک‌شناسی می‌گویند.»

این کتاب یکی از کتاب‌های مجموعه «مسائل نظری ادبیات» است که به چاپ رسیده است. برای آشنایی و خرید با 10 درصد تخفیف اینجا کلیک کنید.

کلیک کنید، با 10 درصد تخفیف بخرید کلیک کنید، با 10 درصد تخفیف بخرید کلیک کنید، با 10 درصد تخفیف بخرید

برای آشنایی با سایر کتاب‌های این مجموعه، روی عکس کلیک کنید.

گروه بندی کتاب ها